Aardbevingen-gaswinning is al jarenlang een heet onderwerp in Nederland, vooral nu steeds meer mensen praten over het geld dat nog in de bodem van Groningen zit. Het lijkt soms alsof de hele provincie op een pot goud lijkt te zitten, terwijl bewoners zich juist zorgen maken over de veiligheid en schade aan hun huizen. Wat is de echte waarde van het Groningse gas dat nog niet naar boven is gehaald en wat betekent dit voor de toekomst?
De waarde die genoemd wordt: honderden miljarden
Het geluid gaat rond dat er nog een enorme hoeveelheid geld in de bodem van Groningen ligt. Sommige politici noemen bedragen van wel 600 miljard euro aan gas die nog in de grond zouden zitten. Zij zeggen dat dit geld nodig is voor verschillende plannen of zelfs om elke inwoner van Groningen een dure auto cadeau te kunnen geven. Toch gaan er ook kritische stemmen op die zeggen dat zulke hoge bedragen niet kloppen. Het bedrag van 600 miljard euro is niet gebaseerd op betrouwbare berekeningen, maar vooral op aannames over hoeveel gas er nog zit en hoe duur gas later wordt. Deskundigen schatten de echte waarde vaak een stuk lager in.
Niet alles is te winnen of te verkopen
Een groot deel van het gas in Groningen kan niet zomaar worden opgepompt. Sinds de vorige eeuw wordt er gas gewonnen, maar door de vele aardbevingen na de gaswinning zijn er nieuwe regels gekomen. Om huizen te beschermen en inwoners gerust te stellen, is de gaswinning sterk teruggeschroefd. Daardoor blijft veel gas onder de grond, ook als het misschien geld zou opleveren. Om al het overgebleven gas te verkopen, moet je de bodem veel verder openen of bestaande putten weer gebruiken. Dat brengt nieuwe aardbevingen en meer schade voor omwonenden met zich mee. De rekening voor schade aan huizen gaat ook omhoog naarmate er meer gas wordt gehaald. De opbrengst is dan dus niet alleen geld, maar ook meer kosten en onrust voor mensen in Groningen.
Wat levert het gas nu echt op?
De financiële waarde van het gas hangt af van de prijs op de wereldmarkt, de kosten om het uit de grond te halen en hoeveel Nederland nog mag of wil oppompen. Soms stijgen de prijzen, bijvoorbeeld bij een oorlog of een koude winter, maar soms dalen ze juist sterk. Deskundigen geven meestal een lagere schatting dan het bekende bedrag van 600 miljard euro. De waarde van het Gronings gas dat nog kan worden gewonnen, ligt eerder rond de 70 tot 150 miljard euro. Dat klinkt nog steeds als veel geld, maar het is ook maar een schatting. Ook kan niet al het gas winst opleveren, want soms zijn de kosten voor veiligheid, schade en herstel bijna net zo hoog als de opbrengsten. Door de strenge regels is het niet zeker hoeveel Nederland überhaupt nog uit Groningen wil halen, zeker zolang de aardbevingen blijven terugkeren.
Aardbevingen en gaswinning blijven samen gaan
De problemen in Groningen zijn niet zomaar opgelost door minder gas te winnen. De bodem in deze provincie blijft gevoelig. Voor veel mensen staan de aardbevingen en de gaswinning dicht bij elkaar. Zelfs nu er minder gas wordt opgepompt, zijn de gevolgen van de vroegere winning nog goed te merken. Huizen verzakken, muren scheuren en sommige straten in dorpen zijn niet meer veilig. De overheid zoekt naar manieren om huizen te versterken en mensen te helpen met schade aan hun woning. Toch blijft de vraag wie de rekening betaalt en wie profiteert van het gas dat nog in de grond zit. Een klein deel van de winst is voor Groningen zelf, maar veel geld is vroeger al naar de Nederlandse schatkist gegaan. Nieuwe winning zorgt waarschijnlijk weer voor meer gedoe dan gemak. Dit maakt het onderwerp zo lastig en gevoelig.
De echte keuze: veiligheid of geld
De tijd dat gas uit Groningen een bron van makkelijke inkomsten was, is voorbij. De overheid kiest er nu voor om de veiligheid van mensen voorop te zetten. Nieuwe winning is alleen aan de orde als het niet anders kan, bijvoorbeeld bij een groot tekort aan energie. Er is nog gas in de grond, en dat gas heeft zeker een waarde. Toch wegen veel mensen de zekerheid van een veilig huis of een rustige omgeving zwaarder dan het geld dat ermee verdiend kan worden. Het besluit om de gaswinning bijna helemaal te stoppen, is daarom niet alleen een financiële keuze, maar vooral een zorg voor de mensen in Groningen. De discussie over wat te doen met het Groningse gas zal nog wel even blijven, zeker zolang de gevolgen van aardbevingen duidelijk te zien zijn in het dagelijks leven van veel bewoners.
Veelgestelde vragen over het geld en gas in Groningen
- Hoeveel gas zit er nog in de bodem van Groningen?
Er zit nog veel gas in de grond onder Groningen, maar een deel daarvan mag of kan niet gewonnen worden. Door de kans op aardbevingen zijn er regels die het winnen van gas sterk beperken.
- Wat is de waarde van het gas dat nog onder Groningen ligt?
De geschatte waarde van het overgebleven gas ligt tussen de 70 en 150 miljard euro. Hoger genoemde bedragen, zoals 600 miljard euro, zijn niet realistisch volgens deskundigen.
- Waarom mag er niet meer gas gewonnen worden?
Meer gas winnen veroorzaakt aardbevingen. Dit zorgt voor schade aan huizen en onzekerheid bij bewoners. Daarom is besloten om de winning bijna helemaal te stoppen.
- Wie krijgt het geld als er toch gas wordt gewonnen?
Als er toch gas gewonnen wordt, gaat het grootste deel van de opbrengst naar de Nederlandse overheid. Een klein deel is voor schadevergoeding en herstel in Groningen.
- Is het veilig om toch het resterende gas te winnen?
Gaswinning brengt risico’s mee voor aardbevingen. Daarom vinden veel mensen en deskundigen het niet veilig om door te gaan met winnen.
