NAM staat voor Nederlandse Aardolie Maatschappij en is een van de bekendste bedrijven in Nederland. Het bedrijf haalt al decennia lang aardgas en olie op uit de Nederlandse bodem. Bijna iedereen kent de naam, maar lang niet iedereen weet precies wat de organisatie doet, hoe ze is ontstaan en waarom ze de afgelopen jaren zo vaak in het nieuws is geweest. Dit is een goed moment om dat helder te maken.
De oprichting en de vroege jaren van de maatschappij
In 1947 richtten Shell en ExxonMobil samen de Nederlandse Aardolie Maatschappij op. Beide bedrijven wilden samenwerken om aardolie en aardgas te zoeken en te winnen in Nederland. De grote doorbraak kwam in 1959, toen bij Slochteren in Groningen een enorm gasveld werd ontdekt. Het bleek het grootste aardgasveld van heel Europa. Vanaf dat moment groeide de organisatie snel. Het gas uit Groningen werd gebruikt om Nederlandse huishoudens te verwarmen en om energie te leveren aan de industrie. In de jaren daarna breidde de winning zich fors uit, zowel op land als op de Noordzee. Het bedrijf werd een grote speler in de energiewereld en leverde jarenlang een flinke bijdrage aan de Nederlandse economie.
De gaswinning in Groningen en de gevolgen voor bewoners
Jarenlang verliep de gaswinning zonder grote problemen, maar dat veranderde. Door het oppompen van gas uit de grond ontstonden aardbevingen in de provincie Groningen. De eerste zware beving vond plaats bij Huizinge in 2012 en had een kracht van 3,6 op de schaal van Richter. Daarna volgden meer bevingen, en schade aan huizen en gebouwen stapelde zich op. Duizenden Groningers kregen te maken met scheuren in muren, verzakte vloeren en onveilige woningen. Voor veel bewoners was dit een langdurig en ingrijpend probleem. Ze moesten wachten op schadevergoeding en herstel, wat bij velen leidde tot stress en onzekerheid. De discussie over wie verantwoordelijk was voor de schade, de Nederlandse staat of de maatschappij zelf, liep lang door. Uiteindelijk besloot de overheid dat de gaswinning in Groningen stap voor stap werd afgebouwd en gestopt.
Het stoppen van de Groningse gaswinning
De afbouw van de gaswinning in het Groningenveld ging niet van de ene op de andere dag. De productie werd over meerdere jaren langzaam teruggeschroefd. In 2023 werd de winning voor het grootste deel gestopt, en in 2024 sloot het veld definitief. Dit was een historisch moment voor Nederland, want decennialang was Gronings gas de ruggengraat van de Nederlandse energievoorziening. De sluiting betekende ook dat Nederland alternatieven moest zoeken, zoals vloeibaar aardgas van buiten Europa en meer investeringen in duurzame energie. Voor de maatschappij zelf betekende het einde van de Groningse winning een grote verandering. Het bedrijf richtte zich steeds meer op andere activiteiten, zoals gaswinning op kleinere velden en de opslag van CO2 onder de zeebodem.
Wat doet de organisatie vandaag de dag
Tegenwoordig houdt de maatschappij zich bezig met het winnen van gas uit kleinere velden, zowel op land als op de Noordzee. Dat zijn velden met minder gas dan het grote Groningenveld, maar ze spelen nog steeds een rol in de energielevering. Daarnaast werkt het bedrijf aan projecten rond koolstofopslag, waarbij CO2 onder de zeebodem wordt gepompt om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Dit wordt gezien als een manier om de klimaatdoelen te halen terwijl de energietransitie nog gaande is. Ook is er aandacht voor de afhandeling van schade in Groningen. Het Instituut Mijnbouwschade Groningen behandelt inmiddels de meeste schadeclaims, los van het bedrijf zelf. De organisatie bevindt zich daarmee op een kruispunt: het verleden roept vragen op, maar tegelijkertijd probeert ze een rol te spelen in de energietoekomst van Nederland.
Veelgestelde vragen
Wanneer stopte de gaswinning in het Groningenveld?
De gaswinning in het Groningenveld werd in 2024 definitief beëindigd. In de jaren daarvoor werd de productie al sterk teruggebracht vanwege de aardbevingen die de winning veroorzaakte.
Wie zijn de eigenaren van de Nederlandse Aardolie Maatschappij?
De Nederlandse Aardolie Maatschappij is voor de helft eigendom van Shell en voor de andere helft van ExxonMobil. Dit is al zo sinds de oprichting in 1947.
Wat gebeurt er met de schade aan huizen in Groningen?
Schadeclaims van Groningse bewoners worden behandeld door het Instituut Mijnbouwschade Groningen. Dit is een onafhankelijke organisatie die los staat van de maatschappij die het gas won.
Wat is koolstofopslag en waarom houdt het bedrijf zich daarmee bezig?
Bij koolstofopslag wordt CO2 afgevangen en diep onder de zeebodem opgeslagen. Het doel is om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. De maatschappij gebruikt hiervoor lege gasvelden onder de Noordzee en werkt zo mee aan de klimaatdoelstellingen van Nederland.
