Een bezoek aan de tandarts roept bij veel mensen spanning op, terwijl de meeste behandelingen gewoon snel en rustig verlopen. Of het nu gaat om een gewone controle, een vulling of iets ingewikkelders: de mondzorgprofessional werkt altijd stap voor stap en legt uit wat er gaat gebeuren. Wie weet wat hij kan verwachten, voelt zich een stuk rustiger in de stoel.
Wat er bij een controle allemaal bekeken wordt
Tijdens een standaard controle kijkt de tandartspraktijk niet alleen naar gaatjes. De mondzorgverlener onderzoekt ook het tandvlees, de kaak en soms zelfs de slijmvliezen in de mond. Gaatjes ontstaan door bacteriën die suiker omzetten in zuur, en dat zuur tast het tandglazuur aan. Hoe vroeger een gaatje gevonden wordt, hoe makkelijker het te behandelen is. Röntgenfoto’s helpen daarbij, want ze laten zien wat niet met het blote oog zichtbaar is, zoals problemen tussen de tanden of onder het tandvlees. Een controle duurt gemiddeld tien tot vijftien minuten en is de beste manier om dure of pijnlijke ingrepen later te voorkomen.
Hoe een verdoving bij de tandarts werkt
Voordat de mondzorgverlener begint met boren of een tand trekken, krijgt de patiënt bijna altijd een verdoving. Dit gebeurt met een injectie in het tandvlees, vlak bij de plek die behandeld wordt. Soms wordt eerst een gel aangebracht om de huid een beetje te verdoven, zodat de prik minder voelbaar is. De verdoving zorgt ervoor dat de zenuwen tijdelijk geen pijnsignalen meer doorgeven aan de hersenen. Gemiddeld duurt een verdoving bij de kaakchirurgie of een gewone ingreep twee tot vier uur, maar dit verschilt per persoon. Bij de onderkaak werkt de verdoving soms langer dan bij de bovenkaak. Na afloop kan de lip of wang nog een tijdje gevoelloos aanvoelen, waardoor eten en drinken even lastig is. Het is slim om dan voorzichtig te zijn, want bijten in een verdoofde lip merkt iemand pas later.
Veelvoorkomende behandelingen en wat ze inhouden
Naast het vullen van gaatjes zijn er nog veel meer ingrepen die regelmatig plaatsvinden. Tandsteen laten verwijderen door de mondhygiënist is daar een van. Tandsteen is verhard tandplak en kan niet weggepoetst worden met een gewone tandenborstel. Bij een wortelkanaalbehandeling wordt de binnenkant van de tand volledig gereinigd omdat de zenuw ontstoken of dood is. Dit klinkt heftig, maar met een goede verdoving is het meestal niet pijnlijk. Een tand trekken, ook wel extractie genoemd, gebeurt als een tand niet meer te redden is. Na zo’n ingreep is het gebied een paar dagen gevoelig en is het verstandig om zachte voeding te eten. Kronen, bruggen en implantaten zijn oplossingen voor tanden die verloren zijn gegaan. Bij al deze behandelingen staat het behoud van een gezonde mond centraal.
Tips voor mensen met tandartsvrees
Angst voor de tandartsstoel is heel gewoon. Naar schatting heeft een groot deel van de bevolking last van spanning of zelfs echte fobie rondom een bezoek aan de praktijk. Gelukkig zijn er meerdere manieren om daarmee om te gaan. Veel praktijken bieden de mogelijkheid om vooraf uitgebreid te praten over wat er gaat gebeuren, zonder dat er meteen iets gedaan wordt. Sommige mensen helpt het om muziek te luisteren via een koptelefoon. In bepaalde gevallen is lachgas een optie: dit is een ademgasmengsel dat ontspanning geeft maar je niet in slaap brengt. In ernstige gevallen kan een behandeling onder algehele narcose plaatsvinden, maar dit is alleen mogelijk in gespecialiseerde klinieken. Het allerbelangrijkste is dat iemand eerlijk aangeeft wat hij voelt, zodat de behandelaar daar rekening mee kan houden.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik naar de tandarts voor een controle?
Voor de meeste volwassenen geldt een controle één keer per jaar als standaard. Mensen met een hoger risico op tandbederf of tandvleesproblemen gaan soms twee keer per jaar. De behandelaar geeft aan wat in een specifieke situatie verstandig is.
Wat moet ik doen als ik acute tandpijn heb?
Bij acute tandpijn is het verstandig zo snel mogelijk contact op te nemen met de tandartspraktijk. Veel praktijken reserveren elke dag spoedplekken. Tot die tijd kunnen pijnstillers zoals paracetamol de pijn verzachten. Zelf gaan knutselen aan een tand wordt afgeraden.
Vergoedt de zorgverzekering tandheelkundige behandelingen?
Volwassenen vanaf achttien jaar hebben geen basisverzekering voor de meeste tandheelkundige behandelingen. Dat moet apart worden bijverzekerd via een aanvullende verzekering. Kinderen tot achttien jaar vallen wel onder de basisverzekering. Het is slim om de polisvoorwaarden goed na te lezen, want de dekking verschilt per verzekeraar.
Is lachgas veilig bij de tandarts?
Lachgas bij een tandartsbehandeling is een veilige manier om spanning te verminderen. Het werkt snel en is ook snel weer uitgewerkt. Na de behandeling kan iemand in de meeste gevallen gewoon zelf naar huis rijden. Voor zwangere vrouwen en mensen met bepaalde aandoeningen is lachgas niet altijd geschikt, dus overleg met de behandelaar is nodig.
