Een kaart van de provincie Groningen laat het meest noordoostelijke deel van Nederland zien, met de stad Groningen als provinciehoofdstad en een uitgestrekt landelijk gebied dat grenst aan Friesland, Drenthe en Duitsland. Of je nu op zoek bent naar een interactieve digitale kaart, een overzichtskaart van gemeenten, of open geodata van de provincie zelf: de provincie Groningen biedt meerdere mogelijkheden om kaartinformatie te raadplegen.
Wat zie je op een kaart van provincie Groningen?
De provincie Groningen beslaat een oppervlakte van ongeveer 2.325 vierkante kilometer en telt (naar schatting rond 2024) ruim 600.000 inwoners. Op een provinciekaart zijn de volgende elementen doorgaans zichtbaar:
- De gemeentegrenzen van alle gemeenten binnen de provincie, zoals Groningen, Midden-Groningen, Oldambt, Westerkwartier en Eemsdelta.
- De ligging van het Waddengebied in het noorden, met de Groninger kust en de Eems-Dollard.
- Belangrijke rivieren en kanalen, zoals het Van Starkenborghkanaal en het Eemskanaal.
- Infrastructuur zoals rijkswegen (A7, A28) en provinciale wegen.
- Natuurgebieden als de Dollard, het Lauwersmeer en de Hondsrug in het zuiden.
Het onderscheidende aan de Groninger kaart is de grote openheid van het landschap. Het noordelijke kleigebied, de veenkoloniën in het zuidoosten en de hogere zandgronden in het westen zijn duidelijk te zien in gedetailleerde topografische kaarten.
Officiële kaarten en open data van provincie Groningen
De provincie Groningen publiceert kaartdata als open data op de website overheid.nl. Dat betekent dat de databestanden gratis beschikbaar zijn voor iedereen, zonder inlogvereiste. Denk aan GIS-bestanden met provinciegrenzen, bestemmingsplancontouren, natuur- en milieugebieden en infrastructuurdata. Deze datasets zijn bruikbaar voor onderzoekers, journalisten, gemeenten en particulieren die zelf kaarten willen maken of analyseren.
Op de eigen website van de provincie (provinciegroningen.nl) vind je onder het kopje “Monitoring, kaarten en open data” een overzicht van beschikbare kaarten en datasets. Hier staan thematische kaarten over onderwerpen als natuur, energie, woningbouw en ruimtelijke ordening. Die kaarten zijn gericht op beleid en geven inzicht in hoe de provincie de ruimte indeelt en beheert.
Digitale en interactieve kaarten raadplegen
Voor dagelijks gebruik zijn er verschillende manieren om een kaart van de provincie Groningen te bekijken:
- Google Maps en OpenStreetMap: beide tonen de provincie met gemeentegrenzen, plaatsnamen, wegen en punten van interesse. OpenStreetMap is volledig open source en bevat soms meer lokale details in het buitengebied.
- PDOK (Publieke Dienstverlening Op de Kaart): dit is het nationale platform voor overheidskaarten in Nederland. Via pdok.nl kun je kaartlagen combineren, zoals luchtfoto’s, kadastrale grenzen en bestemmingsplannen voor de provincie Groningen.
- Ruimtelijkeplannen.nl: hier zie je de geldende bestemmingsplannen en omgevingsvisies per gemeente binnen de provincie.
- Atlas Leefomgeving: een interactieve kaart van de rijksoverheid waarmee je milieu- en gezondheidsdata per locatie in Groningen kunt bekijken.
Voor wie specifiek de gevolgen van aardbevingen en bodemdaling in de provincie wil zien, biedt het Centrum Veilig Wonen en het KNMI kaarten met schadegebieden en metingen van bodemdaling in het gaswinningsgebied rondom Loppersum en omgeving.
Kaart provincie Groningen downloaden als bestand
Wil je een kaart van Groningen downloaden als afbeelding of als GIS-bestand? Dan zijn er twee routes. Voor een eenvoudige overzichtskaart in PNG- of PDF-formaat kun je terecht bij Wikimedia Commons, waar vrijgebruikte kaarten beschikbaar zijn onder een open licentie. Voor professioneel gebruik, bijvoorbeeld in een rapport of presentatie, zijn de open datasets van overheid.nl (via de provincie) of PDOK geschikter. Die bestanden zijn beschikbaar in formaten zoals GeoJSON, Shapefile of WMS-laag, bruikbaar in programma’s als QGIS of ArcGIS.
Bij het downloaden van overheidsdata is het slim om de licentievoorwaarden te checken. Open data van de provincie Groningen valt doorgaans onder de Creative Commons CC0-licentie of een vergelijkbare open licentie, wat betekent dat je de data ook commercieel mag gebruiken zonder naamsvermelding te verplichten.
Gemeenten op de kaart van provincie Groningen
Na een reeks herindelingen telt de provincie Groningen op dit moment (2024) tien gemeenten. Een kaart maakt de ligging en verhoudingen direct duidelijk:
| Gemeente | Ligging in de provincie |
|---|---|
| Groningen | Centrum, grootste stad |
| Midden-Groningen | Midden en zuidoost |
| Oldambt | Oost, grensgebied Duitsland |
| Eemsdelta | Noordoost, Eemsgebied |
| Het Hogeland | Noord, kustgebied |
| Westerkwartier | West |
| Pekela | Zuidoost, veenkoloniën |
| Stadskanaal | Zuid, veenkoloniën |
| Veendam | Midden-zuidoost |
| Borger-Odoorn | Zuidgrens (deels Drenthe) |
Op een gemeentekaart van de provincie zie je meteen hoe groot de gemeente Groningen (stad) is ten opzichte van de rest, en hoe de herindelingen grote aaneengesloten gemeenten hebben gecreëerd in dunbevolkte gebieden.
Of je nu een snelle oriëntatie wilt, geodata wilt downloaden of beleidsinformatie wilt opzoeken: de kaarten van de provincie Groningen zijn via meerdere kanalen laagdrempelig beschikbaar. De open dataportal van de provincie en PDOK zijn de meest betrouwbare startpunten voor actuele en officiële kaartinformatie.
