Het aardbevinggebied in Groningen omvat de regio boven het grootste aardgasveld van Europa, waar door gaswinning al tientallen jaren aardbevingen plaatsvinden. Het gaat om een gebied van ruwweg 900 vierkante kilometer, grotendeels in de provincie Groningen, met de zwaarste activiteit rondom plaatsen als Loppersum, Slochteren, Hoogezand en Appingedam. Deze bevingen zijn niet van natuurlijke oorsprong, maar worden veroorzaakt door bodemdaling als gevolg van de gaswinning door het Groningenveld.
Welk gebied valt binnen de aardbevingszone in Groningen?
Het aardbevinggebied Groningen wordt ruwweg begrensd door het Groningse gasveld onder de grond. Dat veld strekt zich uit van de stad Groningen in het westen tot aan de kust bij Delfzijl en Appingedam in het oosten. De gemeenten die het zwaarst getroffen zijn of waren, zijn onder andere Loppersum (historisch het epicentrum van de zwaarste bevingen), Middelstum, Huizinge, Ten Post en de omgeving van Slochteren.
De beving bij Huizinge in 2012 met een kracht van 3,6 op de schaal van Richter geldt als de zwaarste geregistreerde beving in het gebied en was een keerpunt in de discussie over gaswinning. Sindsdien zijn er honderden kleinere bevingen gemeten. Het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) houdt alle seismische activiteit in het gebied bij en publiceert de gegevens openbaar.
Hoe groot is de schade in het aardbevinggebied?
De schade door aardbevingen in het Groningse gebied gaat om honderden miljoenen euro’s. Tienduizenden woningen en gebouwen hebben schade opgelopen, variërend van kleine scheuren in muren tot ernstige constructieve problemen. In het zwaarst getroffen deel van het gebied, ook wel de “aardbevingsdriehoek” genoemd rondom Loppersum, zijn veel woningen versterkt of gesloopt en herbouwd.
Bewoners die schade hebben door mijnbouw kunnen zich melden bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Dit is een onafhankelijke overheidsinstantie die schademeldingen beoordeelt en vergoedingen toekent. Je kunt via hun website een oriëntatiegesprek inplannen of een van hun steunpunten bezoeken voor persoonlijke hulp. Het IMG behandelt zowel fysieke schade aan woningen als waardedaling van huizen in het gebied.
Is de gaswinning in Groningen gestopt?
De gaswinning uit het Groningenveld is inmiddels grotendeels gestaakt. Na jaren van politieke druk, rechtszaken en protesten van bewoners besloot de Nederlandse overheid de winning stap voor stap te verminderen. In 2023 werd de winning officieel teruggebracht naar nagenoeg nul, op een kleine veiligheidsreserve na. Dit betekent echter niet dat de aardbevingsactiviteit direct stopt. De bodem kan nog jaren naschokken vertonen als gevolg van eerder opgetreden bodemdaling en drukveranderingen in de ondergrond.
Het KNMI en andere onderzoeksinstituten monitoren de seismische activiteit continu. Kleine bevingen blijven voorlopig mogelijk, al neemt de verwachting is dat de frequentie en kracht geleidelijk afnemen nu de winning gestopt is.
Wat zijn je rechten als bewoner in het bevingsgebied?
Woon je in het aardbevinggebied Groningen en heb je schade aan je woning? Dan heb je recht op een schademelding bij het IMG. De beoordeling is kosteloos en onafhankelijk. Het IMG kijkt of de schade aannemelijk door mijnbouw is veroorzaakt. Als dat het geval is, krijg je een vergoedingsaanbod. Je bent nooit verplicht dat aanbod te accepteren; je kunt bezwaar maken of een second opinion aanvragen.
- Schade melden kan via schadedoormijnbouw.nl of via een steunpunt in de regio.
- Oriëntatiegesprekken zijn gratis en verplichten je tot niets.
- Naast fysieke schade kun je ook een vergoeding aanvragen voor waardedaling van je woning.
- Huurders kunnen ook schade melden, niet alleen eigenaren.
Naast schadevergoeding bestaat er ook een versterkingsprogramma voor woningen die niet meer veilig zijn. De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) is verantwoordelijk voor de uitvoering van dat programma. Woningen in de zwaarst getroffen delen van het gebied worden beoordeeld op veiligheid en zo nodig versterkt of vervangen.
Veelgestelde vragen over het aardbevinggebied Groningen
Zijn er nog steeds aardbevingen in Groningen?
Ja, ook na het stoppen van de gaswinning komen er nog kleine bevingen voor. De kans op zware bevingen is gedaald, maar niet volledig verdwenen. Het KNMI registreert en publiceert alle seismische activiteit.
Hoe weet ik of mijn woning in het risicogebied ligt?
Op de website van de NCG en het KNMI kun je kaarten raadplegen van de seismische risicozone. Je kunt ook je adres invoeren om te zien of jouw woning in een versterkingsgebied valt.
Wat als ik geen eigenaar ben maar huurder?
Als huurder kun je schade melden bij het IMG. De vergoeding gaat dan naar de eigenaar van het pand, tenzij het om persoonlijke eigendommen gaat. Bespreek dit met je verhuurder of vraag advies bij een steunpunt.
Krijg ik ook een vergoeding voor emotionele of gezondheidsschade?
Het IMG heeft ook regelingen voor immateriële schade, zoals de zogeheten “vaste vergoeding” voor bewoners die langdurig in het aardbevinggebied wonen en daar hinder van ondervonden. Informeer bij het IMG naar de actuele mogelijkheden.
Woon je in of nabij het aardbevinggebied in Groningen en twijfel je of je recht hebt op vergoeding of versterking? Een gratis oriëntatiegesprek bij het IMG of de NCG is de snelste manier om duidelijkheid te krijgen over jouw situatie, zonder dat je ergens aan vastgenageld zit.
