Aardgas is niet duurzaam. Het is een fossiele brandstof die bij verbranding CO₂ uitstoot en bijdraagt aan klimaatverandering. Toch wordt aardgas soms gezien als een “schonere” keuze vergeleken met kolen of olie. Dat klopt op één punt: de uitstoot per geproduceerde eenheid energie is lager. Maar duurzaam? Nee. Aardgas is eindig, vervuilend en niet verenigbaar met de klimaatdoelen die Nederland en Europa hebben afgesproken.
Om te begrijpen waarom aardgas niet duurzaam is, en waar het vergeleken met andere energiebronnen staat, is het goed om naar de feiten te kijken.
Waarom is aardgas niet duurzaam?
Duurzame energie komt uit bronnen die zichzelf aanvullen, zoals zon, wind en water. Aardgas ontstond miljoenen jaren geleden uit organisch materiaal. Eenmaal verbrand, is het weg. Dat maakt het per definitie niet duurzaam.
Daarnaast stoot aardgas bij verbranding CO₂ uit. Dat is een broeikasgas dat klimaatverandering veroorzaakt. Bovendien bestaat aardgas grotendeels uit methaan. Methaan is een veel sterker broeikasgas dan CO₂. Lekken bij winning, transport of gebruik, en het klimaateffect is aanzienlijk groter dan de cijfers op de gasmeter laten zien.
Milieucentraal stelt het duidelijk: om klimaatverandering binnen de perken te houden, is afscheid nemen van fossiele energiebronnen zoals aardgas noodzakelijk. Er is geen scenario waarin aardgas op lange termijn een rol speelt in een duurzaam energiesysteem.
Is aardgas dan minder slecht dan kolen of olie?
Relatief gezien stoot aardgas minder CO₂ uit dan kolen of olie bij eenzelfde hoeveelheid opgewekte energie. Dat heeft geleid tot het idee dat aardgas een “bruikbare overgangsbrandstof” is. In de praktijk betekent dit dat veel landen en bedrijven overstapten van kolen naar aardgas als tussenstap richting schonere energie.
Het probleem is dat “minder slecht” niet hetzelfde is als “goed”. Als de overstap naar aardgas investeringen in echt duurzame energie vertraagt, of als er meer gas wordt verbruikt dan gepland, dan is het nettoresultaat negatief voor het klimaat. Het methaan dat vrijkomt bij lekkages maakt de berekening extra ongunstig.
Groen gas: een duurzaam alternatief?
Groen gas is een alternatief dat wél als duurzamer wordt beschouwd. Het wordt gemaakt van organische reststromen, zoals mest, GFT-afval of rioolslib. Dit materiaal vergist en produceert biogas, dat verder wordt opgewerkt tot groen gas. De CO₂ die vrijkomt bij verbranding, werd eerder al opgenomen door de planten of dieren die aan de basis stonden. Daardoor is de netto-uitstoot veel lager dan bij aardgas.
Groen gas kan bovendien het bestaande gasnetwerk gebruiken. Dat maakt de overstap technisch eenvoudiger dan een volledig nieuw systeem bouwen. Toch heeft groen gas ook beperkingen. De hoeveelheid beschikbare reststromen is eindig. Nederland kan niet al zijn gasbehoefte vervangen door groen gas. Het is een onderdeel van de oplossing, niet dé oplossing.
Wat betekent dit voor jouw situatie?
Als je nu een gasaansluiting hebt, ben je niet zomaar van het gas af. Maar er zijn stappen die je kunt zetten. Een warmtepomp vervangt de gasketel en gebruikt elektriciteit in plaats van gas. Goede isolatie vermindert de warmtebehoefte en maakt een warmtepomp effectiever. Zonnepanelen leveren de elektriciteit voor zo’n installatie. Dat is een richting die écht bijdraagt aan minder fossiel gebruik.
Overstappen op groen gas is een kleinere stap, maar ook een stap in de goede richting als je de overstap naar een warmtepomp nu nog niet kunt maken. Check bij je energieleverancier of groen gas beschikbaar is en wat de meerprijs is. Dat verschilt per aanbieder en per periode.
Aardgas is dus niet duurzaam, en er is geen eerlijk argument om dat anders te noemen. Het is op dit moment nog een grote energiebron in Nederland, maar het pad ervan af loopt via isolatie, elektriciteit en hernieuwbare bronnen. Groen gas kan daarin een tijdelijke brug zijn, maar is geen eindbestemming.
